25.ULUSLARARASI ORTAÇAĞ VE TÜRK DÖNEMİ KAZILARI VE SANAT TARİHİ ARAŞTIRMALARI
ANADOLU SELÇUKLU MİMARİSİNDE GÜNÜMÜZE ULAŞAMAYAN BAZI GEOMETRİK TASARIMLAR

Yazarlar:
Yayın Yılı:
2022
Yayıncı:
Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları
ISBN:
978-625-8080-81-0
Özet:
Fıtri bir özellik olan estetik ve sanat duyusu ile insanlar, önce kendisini sonra çevresini ve yaşadığı yeri güzelleştirme kaygısı gütmüşlerdir. Bundan dolayı çeşitli amaçlar için kullandıkları mimari yapılarını dört duvar halinde bırakmamış gerek mimari düzeni ile gerekse yüzeylerini bezeyerek güzelleştirme çabası içinde olmuşlardır. Mimari eserlerin kıyafeti olarak tahayyül edilen süslemeler yapılarla bütünleşmiş, hatta kimi zaman yapının önüne bile geçmiştir. Mimari anıtlar bazen doğanın bazen de insan elinin yıkıcı gücüyle günümüze gelememiştir. Bu yıkımlarda hem yapılar hem de süslemeler kaybolmuşlardır. Bugün için yıkılan ve yok olanları geri getirme gibi bir şansımız olmasa da bazı tarihi veriler ışığında bunların nasıl bir yapıda olduğunu planlarını ve süsleme programlarını belirlemek mümkün olmaktadır. Çalışmamız kapsamında çeşitli sebeplerle günümüze gelemeyen Anadolu Selçuklu mimarisindeki geometrik bezeme modelleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bunlardan bazıları özgün yerinden koparılarak yapının belirli bölümlerinde kalıntı halinde sergilenmekte, bazıları ise eski fotoğraflarda görülebilmektedir. Selçuklu yapılarındaki kalıntı halinde günümüze gelen geometrik süsleme programı gözden geçirilmiş, önceki dönemlerde araştırmacıların çektikleri eski fotoğraflar kontrol edilmiş ve bugünkü durumu ile karşılaştırılıp yok olanların tespitleri sağlanmıştır. Tespit edilen modellerin çizimleri yapılarak Anadolu Selçuklu geometrik süslemelerinde benzerlerinin olup olmadığı belirtilmiştir. Yitik olan modeller eklenerek Anadolu Selçuklu mimarisinde geometrik süsleme kataloğuna katkı sağlanmıştır

25.ULUSLARARASI ORTAÇAĞ VE TÜRK DÖNEMİ KAZILARI VE SANAT TARİHİ ARAŞTIRMALARI
SOME GEOMETRIC DESIGNS FAILING TO SURVIVE TILL TODAY IN ANATOLIAN SELJUK ARCHITECTURE

Yazarlar:
Yayın Yılı:
2022
Yayıncı:
Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları
ISBN:
978-625-8080-81-0
Özet:
(AI):
With the sense of aesthetics and art, which is an innate feature, people first sought to beautify themselves, then their surroundings and the place where they live. For this reason, they didn’t build their architectural structures, which they used for various purposes, as four walls, and they tried to beautify them both with their architectural order and by adorning their surfaces. The decorations, which are like the clothes of the architectural works, had integrated with the buildings and sometimes even had got ahead of the building. Architectural monuments hadn’t survived, sometimes with the destructive power of nature and sometimes with the human hand. Both structures and decorations were lost in these demolitions. Although we do not have a chance to bring back the demolished and annihilated ones today, it is possible to determine the plans and decoration programs of these in the light of some historical data. Within the scope of our study, geometric decoration models in Anatolian Seljuk architecture, which could not survive due to various reasons, were tried to be revealed. Some of these are torn from their original places and exhibited as remains in certain parts of the building, and some of them can be seen in old photographs. The remaining geometric ornament program that has survived in Seljuk buildings were examined, old photographs taken by researchers in previous periods were checked, and the disappearances were determined by comparing them with their current situation. Drawings of the determined models were made and it was stated whether there were similar ones in Anatolian Seljuk geometric ornaments. By adding lost models, a contribution were be made to the geometric ornament catalog in Anatolian Seljuk Architecture.